Een koelere stal ondersteunt een stabiele melkproductie in de zomer

Zomerhitte wordt op melkveebedrijven vaak eerst zichtbaar in het gedrag van de dieren – en uiteindelijk ook in de melktank. Wanneer de temperatuur stijgt, kunnen zelfs kleine veranderingen in het stalklimaat invloed hebben op hoe koeien eten, rusten en naar de melkstal of melkrobot gaan. Warmte is daarom een van de belangrijkste uitdagingen in de melkveehouderij en heeft impact op zowel melkproductie als dierenwelzijn. Gerichte koeling met de Rex Nordic HP-19 biedt een praktische manier om de effecten van warme periodes in de dagelijkse bedrijfsvoering te beheersen.

Hittestress ontstaat al bij verrassend lage temperaturen

Hittestress wordt vaak gezien als een probleem dat alleen optreedt tijdens extreme hittegolven. Onderzoek en deskundigen laten echter zien dat melkkoeien al hittestress kunnen ervaren wanneer de temperatuur in de stal rond de +20 °C ligt – vooral bij een hoge luchtvochtigheid. In deze omstandigheden moeten koeien energie gebruiken om hun lichaamstemperatuur te reguleren, in plaats van die energie te benutten voor voeropname en melkproductie.

Wanneer de buitentemperatuur stijgt, warmen veestallen vaak snel op maar koelen ze langzaam af. Daardoor worden de drempelwaarden voor hittestress binnenshuis al snel overschreden, zelfs tijdens korte warme periodes, en kunnen de effecten aanhouden nadat het buiten weer is afgekoeld.

Voor melkkoeien ligt de optimale temperatuur onder de +18 °C. Wanneer de temperatuur boven de +20 °C uitkomt, nemen voeropname en herkauwactiviteit af, wat snel leidt tot een lagere melkproductie – vooral bij hoogproductieve koeien.

Productieverlies is snel zichtbaar in de bedrijfsresultaten

De gevolgen van hittestress beperken zich niet tot langdurige hitteperiodes. Studies tonen aan dat zelfs korte perioden van warmte de melkproductie met meerdere liters per koe per dag kunnen verlagen. Tijdens langere warme periodes zijn productieverliezen tot 4–5 kg per koe per dag waargenomen.

In uitzonderlijk warme jaren kan ook in Finland het aantal warme dagen oplopen tot enkele tientallen. In 2018 waren er bijvoorbeeld ongeveer 40 warme dagen in Zuid-Finland en circa 20 in Lapland. In veel regio’s bleef de melkproductie tot wel vier maanden – van mei tot en met augustus – onder het normale niveau.

Gerichte koeling is een praktische oplossing voor stalomstandigheden

De Rex Nordic HP-19 airconditioningunit biedt een praktische oplossing wanneer efficiënte maar flexibele koeling nodig is zonder permanente installatie. De unit is ontwikkeld voor professioneel gebruik en is geschikt voor omgevingen waar de warmtebelasting gedurende de dag varieert.

Koelere en drogere omstandigheden voor de dieren

De HP-19 produceert koele, ontvochtigde lucht die via aparte afvoerluchtkanalen precies daarheen kan worden geleid waar dat nodig is. In de stal kan dit bijvoorbeeld bij wachtruimtes van melkrobots, langs het voerhek of in ligboxgebieden zijn, waar koeien het grootste deel van hun tijd doorbrengen.

Onderzoek toont aan dat gerichte koeling in de verblijfszones van dieren effectiever is dan het koelen van het gehele gebouw, omdat het direct invloed heeft op voeropname en rusttijd. Door koele lucht naar de juiste plekken te leiden, wordt het gewenste effect bereikt zonder de hele stal te hoeven koelen. Dit maakt de oplossing energie-efficiënt en eenvoudig schaalbaar voor stallen van verschillende grootte. Indien nodig kunnen meerdere units in verschillende delen van het gebouw worden geplaatst, afhankelijk van de warmtebelasting.

Het gedrag van koeien laat zien of de koeling werkt

Op basis van praktijkervaring en onderzoek blijkt dat het effect van koeling snel zichtbaar is in het gedrag van koeien. Hittestress vermindert zowel de rusttijd als de voeropname, wat direct invloed heeft op de melkproductie.

Wanneer de binnenlucht ook tijdens warme dagen comfortabel blijft, hoeven koeien geen extra energie te besteden aan het koelen van hun lichaam. Ze eten normaler en rusten langer, wat de negatieve effecten van hittestress vermindert en helpt om de productie stabieler te houden.

Een koeler stalklimaat moedigt koeien bovendien aan om tijdens warme nachten vaker naar binnen te komen, wat bijdraagt aan een gelijkmatiger melkritme en een betere benutting van het melksysteem.

Drogere lucht verbetert luchtkwaliteit en uiergezondheid

Hoge temperaturen in combinatie met een hoge luchtvochtigheid belasten dieren en verslechteren de luchtkwaliteit in de stal. Hittestress is in verband gebracht met verhoogde somatische celgetallen, wat vaak samenhangt met een verminderde uiergezondheid. Mastitis kan de melkproductie van een aangetaste koe met 4–10 procent verlagen. Uit onderzoek blijkt dat de celgetallen doorgaans het hoogst zijn in de late zomer.

De HP-19 onttrekt tijdens gebruik vocht aan de lucht en draagt zo bij aan een frissere en comfortabelere stalomgeving voor zowel dieren als medewerkers. Het condenswater wordt opgevangen in een interne tank, die slechts regelmatig geleegd hoeft te worden.

Betere omstandigheden ook voor mensen

Werken in stallen tijdens warme periodes is ook voor mensen fysiek belastend. Gerichte koeling verbetert het comfort in melkruimtes, voerzones en servicegebieden. Wanneer de warmtebelasting afneemt, verbetert het uithoudingsvermogen en wordt de werkomgeving veiliger en aangenamer.

Een effectieve aanpak van zomerse hitte-uitdagingen

De Rex Nordic HP-19 biedt een snelle en praktische manier om het stalklimaat te verbeteren wanneer de temperaturen stijgen. Gerichte koeling, vochtbeheersing en mobiliteit maken het tot een veelzijdige oplossing voor uiteenlopende agrarische omgevingen.

Wanneer dieren zich beter voelen, blijft de productie stabieler – terwijl tegelijkertijd de arbeidsomstandigheden verbeteren.